Wetenschappelijk onderzoek

De klanten van Stichting Onderdak hebben te maken met forensisch-psychiatrische problematiek in combinatie met problemen die zich op meerdere leefgebieden afspelen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan verslaving en verstandelijke beperking. In veel gevallen zijn deze mensen ‘klaar met de hulpverlening’, ze staan niet (langer) open voor begeleiding of behandeling. Dit mijden van zorg heeft een negatieve weerslag op hun eigen leven, maar zorgt ook voor overlast in de samenleving. Stichting Onderdak werkt daarom ook buiten kantooruren aan snelle, passende oplossingen voor (potentiële) klanten én voor gemeente, politie en de veiligheidsregio.

Onderzoek VUmc

Stichting Onderdak sluit met haar aanpak aan op de ambitie die het Landelijk Schakelteam beschrijft in bouwsteen 3 van de Lokale aanpak mensen met verward gedrag: vroegsignalering en daarna direct doorpakken. Deze ambitie sluit nauw aan bij de werkwijze van Stichting Onderdak, waar de hulpverleners de Presentiebenadering van prof. Andries Baart gebruiken om door vroege aansluiting te komen tot de-escalatie van problemen voor klant en samenleving. VUmc kent de werkwijze van Stichting Onderdak en werkt graag mee aan nader onderzoek. De vraag: Wat is nodig om 24/7-hulpverlening te leveren en wat zijn de effecten van vroegsignalering en doorpakken?

Subsidieaanvraag

Inmiddels zijn subsidies en een donatie aangevraagd bij ZonMw, de gemeente Arnhem en een fonds. Als deze worden toegekend, wordt de methode van Stichting Onderdak in de periode oktober 2017 – oktober 2018 nauwkeurig beschreven, gemonitord en geëvalueerd. Het onderzoek zal zich met name richten op het aantal klanten dat via de proactieve, aansluitende benadering (extra) in beeld komt, de aard van de problemen van deze klanten, de duur en inhoud van de eerste aanpak in het voortraject (niet-gefinancierd volgens de huidige wet- en regelgeving) en de waardering die klanten en samenwerkende partijen hebben voor deze vorm van vroegtijdige signalering en hulpverlening.

Projectgroep

Voor het onderzoek wordt een projectgroep opgezet, bestaande uit twee teamcoaches en de directeur van Stichting Onderdak, een projectleider, een ervaringsdeskundige en vertegenwoordigers van de gemeente Arnhem en GGD Gelderland-Midden. De uitkomsten worden gedeeld met het Landelijk Schakelteam, de gemeente Arnhem en andere gemeenten in Gelderland en Overijssel.

Eerder onderzoek

Met de nieuwe onderzoeksaanvraag borduurt Stichting Onderzoek voort op eerder onderzoek waar de stichting aan meewerkte. Dit werd uitgevoerd door Karin Jensen, die in 2015 afstudeerde aan de Universiteit Utrecht op het onderwerp Match en Mismatch tussen professional en cliënt in de hulpverlening. Jensen bekeek daarin de methode van Stichting Onderdak, die gestoeld is op de Presentiebenadering van prof. Andries Baart en benoemde in haar eindconclusie zes factoren die bepalend zijn voor het – al dan niet succesvol – bieden en ontvangen van structurele hulpverlening. Deze factoren zijn: relatie, (relatiegerichte zorg), bekwaamheid professional (ingebouwde beperkingen van de aanpak), cultureel (botsende werelden), conceptueel (welk inzicht in de werkelijkheid telt), kennis (kennis van ontwikkelings- en gedragsproblematiek) en bureaucratie (wet, regels en afspraken).

Stichting Onderdak nam Jensens aanbevelingen mee in de doorontwikkeling van haar werkwijze. Het voorgenomen nieuwe onderzoek moet uitwijzen in hoeverre de verbeterde aanpak werkt en hoe die verder aangescherpt en breder toegepast kan worden.