Bart Jensen: hulpverlener en manager

Daar sta je dan, als beginnende professional: je hebt net zakelijk meegedeeld welke voorwaarden er zitten aan een woonzorgcontract en de klant raakt volledig over zijn toeren en wordt zelfs agressief. Dat was het moment waarop ik me realiseerde dat je pas in de praktijk leert wat je vak precies inhoudt en dat je soms aanvullende opleiding nodig hebt, zeker bij zo’n complexe doelgroep als die van Stichting OnderDak.

Al doende leerde ik de fijnere kneepjes van het vak en werd me bewust van de realiteit: de mensen die ik zo positief benader en voor wie ik altijd klaarsta, zijn niet per se dankbaar voor mijn inzet. Onze klanten zijn vaak wantrouwend en afwijzend. Dat is pijnlijk, maar ook begrijpelijk als je hun voorgeschiedenis kent. Ze voelen zich al jarenlang niet gehoord en gezien, en vaak klopt dat gevoel. Voor hen is een vergeten afspraak daarom niet iets kleins, maar een bevestiging van wat ze al wisten: ik tel niet mee. Als hulpverlener moet je dus telkens laten zien dat je hen wél ziet en hoort, dat je de emotionele doorwerking van kleine en grote zaken begrijpt. 

Leren van ervaring

Wat ik in mijn eerste jaar niet doorhad, is nu zonneklaar: natuurlijk springt een klant met een verstandelijke beperking uit zijn vel als hij hoort dat hij zijn huis moet opgeven om een woonzorgcontract te krijgen. Door die ervaring realiseerde ik me dat ik aanvullende opleiding nodig had. Een cursus psychopathologie bijvoorbeeld en masterclasses op sociaalpedagogisch gebied. Stichting OnderDak stimuleert dat ook: laat weten wat je nodig hebt om je werk nog beter te doen en regel het.

Dubbelfunctie

Inmiddels werk ik vijf jaar als ambulant begeleider en daarnaast als manager bedrijfsvoering. Dat die laatste functie erbij kwam, was geen vooropgezet plan. Gaandeweg ontdekte ik waar mijn specifieke interesses lagen, ontwikkelde me daarin en kreeg de kans om eerst teamcoach en later manager te worden. De combinatie van die twee functies werkt prima voor mij: ik weet wat er in de praktijk speelt én kan beleidsmatig meedenken en bijdragen.

Creatief en onorthodox

Niet iedereen heeft – of ontdekt – de ambitie om door te groeien en dat hoeft ook niet. Wat voor ons allemaal wél heel belangrijk is, is dat we er zijn voor de klant en dat we zorgen voor een goed netwerk rond de mensen die we helpen. Het systeem is vaak weggevallen: contact met familie en vrienden verloopt moeizaam of is afwezig, dus dat help je weer opbouwen. Andere netwerkpartners die onmisbaar zijn, zijn bijvoorbeeld politie, woningbouwverenigingen, huisartsen en de reclassering. Met hen werk je creatief samen, soms zelfs onorthodox.

Een-tweetje

Ik heb bijvoorbeeld een keer een een-tweetje ingezet met een huurbaas om iemand die écht hulp nodig had onder mijn hoede te krijgen. De huurbaas moest de huur opzeggen, behalve als de potentiële klant hulp zou zoeken. Ik creëerde dus een probleem – huisuitzetting – om een groter probleem op te lossen. Heiligt dat doel de middelen of is zo’n aanpak onethisch? Daar doen we nu onderzoek naar, maar als ik kijk naar het contact dat ik nog steeds heb met de klanten die ik langdurig begeleidde, denk ik dat de aanpak van Stichting OnderDak zijn bestaansrecht wel heeft verdiend.