Wetenschappelijk onderzoek vroegsignalering Stichting OnderDak

Stichting Onderdak begeleidt mensen die al jarenlang aan de zijlijn staan en zich niet meer gezien of gehoord voelen. De stichting kiest voor deze zorgmijders een aanpak die aansluit bij de ambitie van het Landelijk Schakelteam Aanpak mensen met verward gedrag. Werkt de methode in de praktijk inderdaad beter dan die van andere, reguliere hulpverlenende instanties? De stichting heeft subsidie aangevraagd voor nader onderzoek, samen met Stichting LESI, het Landelijk Expertisecentrum Sociale Interventie. 

 

De cliënten van Stichting Onderdak hebben te maken met forensisch-psychiatrische problematiek in combinatie met problemen die zich op meerdere leefgebieden afspelen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan verslaving en verstandelijke beperking. In veel gevallen zijn deze mensen ‘klaar met de hulpverlening’, ze staan niet (langer) open voor begeleiding of behandeling. Dit mijden van zorg heeft een negatieve weerslag op hun eigen leven, maar zorgt ook voor overlast in de samenleving. Stichting Onderdak werkt daarom ook buiten kantooruren aan snelle, passende oplossingen voor (potentiële) cliënten én voor gemeente, politie en de veiligheidsregio.

Samen met LESI

Stichting Onderdak sluit met haar aanpak aan op de ambitie die het Landelijk Schakelteam beschrijft in bouwsteen 3 van de Lokale aanpak mensen met verward gedrag: vroegsignalering en daarna direct doorpakken. Deze ambitie sluit nauw aan bij de werkwijze van Stichting Onderdak, waar de hulpverleners de Presentiebenadering van prof. Andries Baart gebruiken om door vroege aansluiting te komen tot de-escalatie van problemen voor cliënt en samenleving. LESI kent de werkwijze van Stichting Onderdak en werkt graag mee aan nader onderzoek. De vraag: Wat is nodig om 24/7-hulpverlening te leveren en wat zijn de effecten van vroegsignalering en doorpakken?

Onderzoek

Het onderzoek zal zich met name richten op:

  • het aantal klanten dat via de proactieve, aansluitende benadering van Stichting Onderdak (extra) in beeld komt,
  • de aard van hun problemen,
  • de duur en inhoud van de eerste aanpak in het voortraject (niet-gefinancierd volgens de huidige wet- en regelgeving),
  • de waardering die klanten en samenwerkende partijen hebben voor deze vorm van vroegtijdige signalering en hulpverlening.

Projectgroep

Voor het onderzoek wordt een projectgroep opgezet, bestaande uit twee teamcoaches en de directeur van Stichting Onderdak, een projectleider, een ervaringsdeskundige en vertegenwoordigers van de gemeente Arnhem en GGD Gelderland-Midden. De uitkomsten worden gedeeld met het Landelijk Schakelteam, de gemeente Arnhem en andere gemeenten in Gelderland en Overijssel.

Eerder onderzoek

Met de nieuwe onderzoeksaanvraag borduurt Stichting Onderzoek voort op eerder onderzoek waar de stichting aan meewerkte. Dit werd uitgevoerd door Karin Jensen, die in 2015 afstudeerde aan de Universiteit Utrecht op het onderwerp Match en Mismatch tussen professional en cliënt in de hulpverlening. Jensen bekeek daarin de methode van Stichting Onderdak, die gestoeld is op de Presentiebenadering van prof. Andries Baart en benoemde in haar eindconclusie zes factoren die bepalend zijn voor het – al dan niet succesvol – bieden en ontvangen van structurele hulpverlening. Deze factoren zijn: relatie, (relatiegerichte zorg), bekwaamheid professional (ingebouwde beperkingen van de aanpak), cultureel (botsende werelden), conceptueel (welk inzicht in de werkelijkheid telt), kennis (kennis van ontwikkelings- en gedragsproblematiek) en bureaucratie (wet, regels en afspraken).

Stichting Onderdak nam Jensens aanbevelingen mee in de doorontwikkeling van haar werkwijze. Het voorgenomen nieuwe onderzoek moet uitwijzen in hoeverre de verbeterde aanpak werkt en hoe die verder aangescherpt en breder toegepast kan worden.